BCAA (Branched Chain Amino Acids) VALINE-LEUCINE ve ISOLEUCINE
gibi çift zincirli esensiyel amino asitlerdir. Bu amino asitler
kaslar tarafından çok hızlı bir şekilde emilir, kaslar çift
zincirli amino asitleri öyle çok sever ki ziyadesi ile emilim
gerçekleştirir.
Bu aşırı emilim kasları yenilemeye ve gelişmeye açık olmaya
zorlar.
BCAA Nasıl Kullanılmalıdır
•BCAA’ nın etkisinden emin olabilmek için bu supplementi protein
yönünden zengin bir diyetle birlikte kullanmak
gerekir.(özellikle hayvansal protein)
•Tavsiye edilen günlük BCAA dozu yetişkinler için kg başına 100
mg dır. Ve antrenmandan tercihen 15-30 dk önce
alınır.Suplementasyonda alınan amino asitlerin oranı 3(leucine)
1(isoleucine) 1(valine) şeklinde olmalıdır.
•BCAA larla birlikte yeteri kadar B6 vitamini de alınmalıdır ki
bu suplementin reaksiyonla birlikte amino asit olarak
dönüşümünde kofaktör rolü oynar
•Valine, Leucine ve isoleucine amino asitleri emilimi
garantilemek için aynı anda alınır.
•BCAA Trytophan ve tyrosine ile eş zamanlı alınmamalıdır. Aynı
anda alındıklarında taşıyıcılar için yarıştıklarından
tutunmaları zorlaşır.

BCAA’nın Sunum şekilleri
•Besin takviyesi olarak sportif BCAA ağız yolu ile alınan tok
veya kapsül formunda bulunur.
•Bazı izotonik içeceklerde de bulunabilir.
•Yüksek proteinli konsantre shake ler de bulunur
BCAA nın vücut tarafından emilimi kaslarda tüketilecek olan
proteinlerin parçalanmasında belirli bir azalmaya yol açar ki bu
da güç ve dayanıklılık gerektiren sporlar açısından çok
önemlidir. Bundan daha fazlası vardır ki bu da BCAA nın
ergojenik iyileşmelerde ayrıcalıklı konumunu güçlendirir, BCAA
sporda en çok istenen iki şeyi sağlar, bunlar: Kasların
çalışabilmesi için gereken enerjiyi sağlamak ve Kas hücrelerinin
içersinde ki doğal anabolik süreci yürütmek .
BCAA’nın özellikleri
•BCAA VALINE,LEUCINE,ISOLEUCINE gibi çift zincirli amino
asitlere verilen isimdir.
•Bunların moleküler özelliklerinin temeli çekirdeğin çeşitli
zincirlerle zenginleştirilmiş olmasına bağlıdır.
• Esensiyel amino asit tanımı vücudumuzun üretemediği ve
dışarıdan almak zorunda olduğumuz amino asitler anlamına gelir.
•Bu üç amino asit çok fazla hidrofobiktir (içersine fazla
miktarda su kabul etmeyen) ve proteinlerin iç yapılarında
bulunur.
•Bu üç amino asitte benzer yapılara ve görevlere sahiptir.
LEUCINE’in özellikler
•Leucine ilk olarak 1819 yılında saf olmayan katışık haldeki
peynirde ve daha sonra 1920 yılında kas içersinde kristal halde
bulunarak keşfedilmiştir.
•Leucine adı Yunan dilinden gelmiştir ve aslı ‘’Leukos’’ kristal
formu görüntüsü veren beyaz renk anlamına gelir.
•Genç bir yetişkin için bu amino asitin günlük ihtiyacı vücut
ağırlığı kg başına 31 mg dır.
•Doğal olarak bu amino asit bütün halde olan pirinçte, sığır
etinde,buğdayda,kabuklu yemişlerde(fındık-fıstık-ceviz),ve soya
proteininde bulunur.
•Leucine’ in vücudumuzdaki görevleri;
a) Metabolik olarak kas hücreleri içersinde enerji yakımı
sırasında enzimatik olarak ortaya çıkabilecek olan protein
parçalanmasını engelleyebilmek için reaksiyonel olarak açığa
çıkar ve kısalabilen(kasılma ile) kas fibrillerinin enerji
yakımı sırasında fonksiyonlarını sürdürülmesine yardımcı olur.
b) Leucine Glutamine amino asitinin sentezlenmesine yardımcı
olur. Bu yüzden yoğun antrenmanlardan önce-sonra, ve yemekler
arasında alınan leucine kas sistemi içersinde ve kan düzeyinde
gulutamine’in arttırılmasına neden olur.
c ) Anti-Katabolik etkileri destekler
d) Bağışıklık sistemini destekler
e) Kemik, deri ve kas sisteminin yenilenmesini destekler
f) Büyüme hormonu (Growth hormone) un salgılanmasını sağlar.
ISOLEUCINE’in özellikleri
•Isoleucine kas dokularında bulunur.
•Genç bir yetişkin için bu amino asitin günlük ihtiyacı vücut
ağırlığı kg başına 20 mg dır.
• Doğal olarak et, balık, peynir, badem, tavuk eti ve
mercimek’te bulunur.
•Isoleucine’in vücudumuzdaki görevleri;
a) Hemoglobin oluşumuna yardımcı olur.
b) Kan şekeri seviyesini sabitler ve regule eder.
c) Enerjinin sentezlenmesinde rol alır.
•Eksikliğinde Hipoglisemi oluşabilir.
VALINE’ in özellikleri
• Valin alifatik (açık zincirli organik madde) bir amino asittir
ve diğer BCAA amino asitleri ile yakın yapısı ve benzer
işlevleri vardır.
•Daima Leucine ve Isoleucine kombinasonu ile birlikte
alınmalıdır.
•Doğal olarak un, süzme peynir, balık, et, ve sebzelerde
bulunur.
•Valine’in vücudumuzdaki görevleri;
a)Protein sentezine yardımcı olmak.
b)Mental dinçliği ve duygusal soğuk kanlılığı sağlar.
c)Kas kordinasyonunu geliştirir.
d)Sinir veya Sindirim sistemi rahatsızlıklarından korur.
e)Doku yenilenmesini destekler.
f)Enerjinin yapımında rol alır.
BCAA’nın vücudumuzdaki görevleri
•Anti-Katabolik etkiler.
•Protein sentezinde rol alır.
•Kas da glikojenin depolanmasını sağlamak.
•İnsulin’in üretimine destek vermek.
•Enerji sentezinde rol almak.
•Düşük kalorili dietlerde yağ yakımında rol alır.
•Vazodilitasyonu sağlar. (Damar genişlemesi)
•Karbonhidrat tüketimi sırasında çok önemli enerji kaynağıdır.
•Büyüme hormonu gibi anabolik anabolik hormonların salınımında
rol alırlar.
•Kronik böbrek yetmezliği tedavisinde ek madde olarak
kullanılır.
•Geri döndürülebilir hepatik koma (Bilinç kaybına neden olabilen
ilerlemiş bir karaciğer hastalığı ) tedavisinde yardımcı olarak
kullanılır.
Kas gelişimi ve BCAA
•BCAA, ve özellikle leucine direkt olarak protein sentezinde rol
alır.
•BCAA protein sentezine, insulinden bağımsız olarak kas
proteinlerinin katabolize olamsını engelleyerek yardımcı olur
•Büyüme hormonu gibi anabolik hormonların salınımını etkili hale
getirirler.
•BCAA’nın kas gelişimi üzerinedeki etkilerine dair bilimsel
veriler:
a)Yale üniversitesi tıp fakültesinde yapılmış olan bir
araştırmaya göre damar içersine uygulanmış olan BCAA nın kas
dokularındaki kaybı engellediği kanıtlanmıştır.
b)Roma üniversitesinde bir gurup bilim adamı 30 gün boyunca
sağlıklı ve hiç spor yapmayan 30 kişiye %25 valine-%25
isoleucine ve %50 leucine olmak üzere toplam 14 gr. BCAA
vermişler. Bu periyodun başlangıcında ve bitiminde deneklere
vücut kütle indeksi ölçümleri yapılmış ve sonuç olarak
bireylerin kas hacmi ve kuvvetinde artış olduğu gibi yağ
yüzdesinde ve toplam yağ ağırlığında da bir iyileşme olmuş ve
kişilerin genel vücut kitle indekslerinde iyiye doğru bir
gelişme oluşmuş.
BCAA ve Yağ yakımı
•Yüksek dozda alınan BCAA, antrenman esnasında yüksek
karbonhidrat tüketimi de göze alındığında egzersiz anında
gereken enerji’ nin yetiştirilebilmesi için yağların yanmasında
önemli bir rol oynayabilir.
BCAA ve merkezi sinir sistemi
•BCAA vücudumuzda kan yolu ile triptofan amino asiti gibi kan ve
beyin bariyerini geçebilmek için albumin proteini tarafından
taşınır.
•Triptofan nörotransmiter serotonin (bir çeşit mutluluk hormonu)
habercisidir.
•BCAA Triptofan ile bu nörotransmiterler le kan-beyin bariyerini
geçebilmek için adeta yarış halindedir.
•Vücutta BCAA ve Triptofan’ın biri birine olan oranı anabolizma
ve katabolizma’nın organizma içersindeki rolü ile ilişkilidir.
BCAA ‘nın seviyesi Triptofan’dan büyük olduğunda vücut anabolik
ya da doku sentezleme evresindedir. Eğer BCAA Triptofandan daha
küçükse vücut o an katabolik ya da doku yıkımı evresindedir.
BCAA ve insülin
•Insulin vücuttaki kan şekerini ayarlayan ve glikoz ile amino
asitlerin hücre içine geçmesini sağlayan pankreas organımızın
salgıladığı bir hormondur.
•Insulin’in işlevini yapabilmesi için potasyum,creatine,vitamin
C ve BCAA gibi diğer besinlere de ihtiyaç duyar.
•BCAA amino asitleri (özellikle leucine) insulinin görevini
yapabilmesinde özellikle etkin rol oynar.
•Insulin BCAA ile işbirliği içinde diğer amino asitleri
(triptofan hariç) kaslara taşır (kas yapılanması için) .Insulin
aynı zamanda kas enerjisinin yükselmesine de yarayan glikozun
hücre içine taşınması işini de üstlenir.
BCAA nın Kas Glikojeni üzerine etkileri
•Glikozun fazlası karaciğerde ve kaslarda sulu halde bulunur
glikozun bulunduğu bu forma glikojen adı verilir.
•BCAA’nın alınması kas glikojeninin karbonhidrat tüketimi olduğu
durumlarda dahi korunmasını sağlayabilir.
•Hipoglisemi durumunda glikoz, pankreas tarafından salınan
kortizol ve böbrek üstü bezleri tarafından salınan glükagon adı
verilen 2 hormon sayesinde serbest bırakılır.
•Glükagon karaciğerde depolanmış olan glikojen üzerinde etkili
olurken kortizol kaslarda depolanmış olan glikojeni glikoz
ihtiyacı için kullanır.
•Karaciğerde bulunan glikojen çok daha çabuk emilir bu durumda
vücuda dışarıdan glikoz alınmaz ise depoları yeniden
doldurabilmek için vücut glikozu başka kaynaklardan sağlamak
zorunda kalır ki bu kaynaklar zincirli amino asitler ve alanine
amino asitidir. İçeriden tekrar şekerin depolandığı bu duruma
glukoneogenez adı verilir.
•BCAA uzun aktif egzersiz sırasında üretilen enerjinin % 10 una
kadarını sağlayabilir.
BCAA Suplementlerinin Fiziksel etkileri egzersiz psikolojisi
•Bu amino asitlerin ergojenik değeri ile ilgili prensiben 2
hipotez vardır
-- BCAA suplementleri yoğun egzersizler anında gerçekleşen
protein kaybını azalttığı ve kas enzimlerininin
yapılandırılmasında rol oynayarak antikatabolik hormon profili
sergiler, İlk hipotez BCAA ların yoğun antrenmanlar arasında
alınması protein yıkımını engelleyeceği ve hatta kaliteli kas
kazanımını arttıracağı üzerinedir.
--İkinci hipotez BCAA’nın egzersiz anında yorgunluğu
geciktirebilmesi üzerine kurulmuştur. Egzersiz anında, kaslar
BCAA nın oksidatif metabolizma içerisinde etkin rolünden dolayı
bu supplement den karaciğere göre nispeten daha fazla
faydalanır.
Oksidatif metabolizma da egzersiz anında BCAA nın kaynağı plazma
da bulunan ve yoğun egzersiz anında proteinlerin katabolize
olması ile sürekli yenilenen BCAA havuzudur.
BCAA’nın damarlar üzerindeki etkileri
•BCAA nın damarları genişletebilme özelliği karaciğer ve böbrek
gibi lokal dolaşım olan yerlerde kan basıncında değişikliklere
neden olabilse de tüm kan basıncı üzerinde küçük bir etkiye yol
açar |